كه يوسف را بدين هديه مخصوص كردن و حقّ ما بگذاشتن چه معنى دارد ؟ عمّه از شرم گفت : من بيعقوب دادم و يعقوب او را داده ، برادران از آنجا خشمگين و كينه ور برخاستند و كمر عداوت بربستند ، با يكديگر گفتند : « اقْتُلُوا يُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ » اين گوينده شمعون بود بقول بعضى مفسّران و بيك قول دان ، و بيك قول روبيل ، « أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضاً » يعنى : ابعدوه عن ارض ابيه الى ارض بعيدة عنه ، و تقديره فى ارض ، بحذف الجار و تعدّى الفعل اليه ، « يَخْلُ لَكُمْ وَجْهُ أَبِيكُمْ » اى يصف مودته لكم و يقبل بكلّيته عليكم . اين هم آن وجه است كه جايها در قرآن ياد كرده : « وَ أَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ ، وَجَّهْتُ وَجْهِيَ فَأَقِمْ وَجْهَكَ ، أَقِمْ وَجْهَكَ » اين وجه دل است و نيّت و قصد درين موضعها « وَ تَكُونُوا مِنْ بَعْدِهِ » اى من بعد قتله او طرحه ، « قَوْماً صالِحِينَ » تقديره ، ثم توبوا لتكونوا قوما صالحين ، هيئوا التوبة قبل المعصية . و قيل صالحين تائبين ، مثل قوله : « إِنْ تَكُونُوا صالِحِينَ فَإِنَّهُ كانَ لِلْأَوَّابِينَ غَفُوراً » صالح درين آيت هم آن مصلح است كه جايهاى ديگر گفت : « إِلَّا الَّذِينَ تابُوا وَ أَصْلَحُوا - فَمَنْ تابَ مِنْ بَعْدِ ظُلْمِهِ وَ أَصْلَحَ - إِلَّا الَّذِينَ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ أَصْلَحُوا » . « قالَ قائِلٌ مِنْهُمْ » چون ايشان همّت قتل يوسف كردند گوينده‌اى از ميان ايشان گفت : « لا تَقْتُلُوا يُوسُفَ » ، ميگويند روبيل بود برادر مهين بسنّ و از همه قوىتر برأى ، و گفته‌اند يهودا بود كه از همه عاقل‌تر بود . مجاهد گفت شمعون بود ، « لا تَقْتُلُوا يُوسُفَ » فانّ القتل عظيم ، يوسف را مكشيد كه قتل كارى عظيم است و عاقبت آن وخيم ، « وَ أَلْقُوهُ فِي غَيابَتِ الْجُبِّ » و بر قراءت مدنى « فى غيابات الجب » غيابات جمع غيابة است ، و غيابة كران قعر چاه بود يا كنجى يا چون طاقى كه نگرنده از سر چاه آن را نبيند ، و در شواذ خوانده‌اند : « غيبة الجب » زير چاه است از سر تا زير كه از روندگان در هامون پنهان بود . قتاده گفت : چاهى است معروف به بيت المقدس . كعب گفت ميان مدين و مصر است به اردنّ مقاتل گفت چاهى است بر سه فرسنگى منزل يعقوب چاهى تاريك وحش ، قعر آن